VIDEO: Stralende spelertjes lopen harder

Als trainer ben je soms het verlengstuk van de ouders van je pupillen. Ook jij speelt dus een belangrijke rol als het gaat om het opvoeden van een kind. Kinderen zijn heel gevoelig voor complimenten en waardering is ontzettend belangrijk. Het is goed voor je pupillen om te weten welk gedrag op prijs gesteld wordt en ze de moeite waard maakt. Bij het geven van een compliment is het dan ook van groot belang dat het duidelijk en niet te algemeen is.

Het compliment 'Wat goed dat je de bal hebt afgepakt, daardoor kon onze spits net scoren' vertelt het kind veel meer dan wanneer er wordt gezegd: ‘Je hebt goed gespeeld’. Met andere woorden: een goed compliment vertelt een kind welk gedrag gewaardeerd wordt en waarom. En het werkt het beste wanneer het gecombineerd wordt met de juiste gezichtsuitdrukking en gedrag, zoals een lach, een aai over zijn bol of een schouderklopje.

Harder lopen
Arnoud Peeters is team-trainer bij de F1 en F2 van Fortuna Wormerveer. Hij is iedere training en wedstrijd bewust bezig met het positief coachen van zijn pupillen. ,,Als ik een compliment geef, let ik er op dat het aankomt bij de juiste persoon”, vertelt Peeters. ,,Ik roep bijvoorbeeld: ‘Jesse, klasse gedaan’. Ik zorg er ook altijd voor dat andere spelertjes het compliment kunnen horen. Als een speler een mooie baltruc doet en ik geef een hoorbaar compliment, komen de ander spelers één voor één langs om hun trucje te laten zien.” Ook de timing is volgens de trainer van belang. ,,Ik geef een compliment niet altijd direct, maar zoek het moment. Als een speler net een doelpunt heeft gemaakt, moet je hem eerst even zijn eigen moment gunnen. Daarvan wordt het vertrouwen van de speler nog groter.” Wat voor effect een compliment heeft? ,,Ik zie direct effect. Je ziet zo’n jongen stralen, harder gaan lopen en echt blij zijn.”

Compliment voor intentie
Een compliment hoeft niet alleen gegeven te worden als iets goed gaat. Het gaat om de intentie om iets goed te doen. Een actie mag best een keer mislukken, jonge voetballers mogen fouten maken. Peeters:  ,,Ik geef spelers altijd een compliment als de intentie van een actie goed was. Als een speler door de tegenstander wordt opgejaagd, heb ik liever dat hij de bal terugspeelt naar de keeper of probeert zijn mannetje uit te spelen. De bal over de zijlijn jagen kan iedereen. Dat mag best mislukken, voor de intentie geef ik een compliment. Daardoor krijgen kinderen vertrouwen. Dat is goed voor hun ontwikkeling.”

‘ Knijpen’
Ook positief aanmoedigen hoort bij goed trainerschap. Peeters weet als geen ander dat ook de aanmoedigingen voor een f-pupil makkelijk te begrijpen moeten zijn. ,, Langs de kant hoor ik regelmatig kreten als ‘zakken’ en ‘knijpen’, dat begrijpen die jongetjes toch helemaal niet?” Bekende voetbaltermen die voor trainers misschien gesneden koek zijn, klinken kinderen vaak als abracadabra in de oren, áls ze het al horen. Dat is voor een trainer soms moeilijk te accepteren, beaamt Peeters. ,,Soms is het als trainer lastig om af te zakken naar het niveau van de f-pupillen. Je moet je dan realiseren dat die kinderen pas zes jaar oud zijn en niet alles begrijpen. Besef dan waarvoor je er als trainer bent: zorgen dat die kinderen lol hebben in de sport. Je kunt spelers wel iets bijbrengen, maar je moet wel op hun niveau blijven. Als ik bijvoorbeeld wil uitleggen wat ‘naar de bal toe lopen’ betekent, dan probeer ik dat echt stap voor stap voor te doen. Ook vraag ik dan aan de kinderen zelf wat ze denken dat het betekent. Je moet niet vergeten dat het kinderen zijn.”

Niets roepen
Een mooi praktijkvoorbeeld van het effect van positief coachen en complimenteren is het uittrapprobleem van de doelman van het team van Peeters. De keeper van de F1 van Fortuna Wormerveer ha d voorheen enorm veel moeite met het uittrappen van de bal. Hij vond het lastig om tegelijkertijd uit te lopen, de bal goed te raken en ook nog de juiste richting mee te geven. ,,Dat is lastig en heeft echt te maken met de coördinatie tussen ogen en handen”, legt Peeters uit.  ,,Ook riepen de andere kinderen van alles, waardoor de keeper een keuze moet maken. Toen hebben we met alle kinderen afgesproken dat er helemaal niks wordt gezegd als de keeper gaat uittrappen. Zodra hij de bal heeft geschoten, roepen we: ‘Mooie bal’. Daarmee was het uittrapprobleem in één keer opgelost.“

Allemaal Uitblinkers
Meer verhalen en interviews zijn terug te vinden in de serie Allemaal Uitblinkers, een uniek leermiddel voor trainers, coaches, begeleiders en ouders van D-, E- en F-pupillen. Met de nieuwe reeks handboeken wil de KNVB helpen bij het begeleiden, trainen en coachen van jonge voetballers. Een handboek, inclusief dvd met praktijkoefeningen, is te koop vanaf 19,95 euro.

Ga direct naar de webshop!